{"id":1397,"date":"2025-01-04T13:05:59","date_gmt":"2025-01-04T13:05:59","guid":{"rendered":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/?p=1397"},"modified":"2025-01-04T13:10:12","modified_gmt":"2025-01-04T13:10:12","slug":"suriyede-en-gercekci-cozum-demokratik-konfederal-sistemdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/suriyede-en-gercekci-cozum-demokratik-konfederal-sistemdir\/","title":{"rendered":"S\u00fcriyede en ger\u00e7ek\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcm demokratik konfederal sistemdir."},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

HAKKI TEK\u0130N<\/strong><\/p>\n

S\u00fcriyede 8 aral\u0131kla birlikte baas rejimi y\u0131k\u0131larak yeni bir d\u00f6nem ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0\u015eimdi ilk ad\u0131m olarak s\u00fcriyede i\u00e7 sava\u015f\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131p kapsaml\u0131 bir ate\u015fkes ile bu s\u00fcreci kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131n tesisi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 geli\u015ftikten sonra yeni s\u00fcriye devlet ve y\u00f6netim \u015fekli dolay\u0131s\u0131yla siyasal ve toplumsal rejiminin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda yap\u0131lacak olan kapsaml\u0131 tart\u0131\u015fmalar olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Mevcut s\u00fcriye denkleminde T\u00fcrk devleti ve destekledi\u011fi cihat\u00e7\u0131, ihvanc\u0131 ve selefi gruplar\u0131n kafa yap\u0131s\u0131yla, Suriye ve b\u00f6lgeye sunabilece\u011fi bir gelecek yoktur. Suriye\u2019deki varl\u0131klar\u0131, kaos, karga\u015fa ve y\u0131k\u0131mdan \u00f6teye ge\u00e7meyecektir. S\u00fcriye gibi \u00e7oklu k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7 yap\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tek\u00e7i, merkeziyet\u00e7i bir\u00a0 sistem anlay\u0131\u015f\u0131yla \u015feriat d\u00fczenine ge\u00e7ecekleri bilinmektedir. Devlet ve toplum tahayy\u00fclleri budur.\u00a0 \u015eu anda uluslararas\u0131 zemin buna f\u0131rsat vermezse de kafa yap\u0131lar\u0131 ancak buna \u00e7al\u0131\u015f\u0131r vaziyettedir. \u0130hvanc\u0131 ve siyasal \u0130slam\u2019\u0131n demokratik zihniyete geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir, ancak pragmatist olabilirler bunun i\u00e7in HT\u015e i\u00e7in her \u015fey k\u00f6pr\u00fcy\u00fc ge\u00e7ene kadard\u0131r. Bu zihniyet ve durum sadece Suriye halklar\u0131 i\u00e7i de\u011fil, Ortado\u011fu ve D\u00fcnya insanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir felaket olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Suriye bir diktat\u00f6rl\u00fckten kurtulma m\u00fccadelesi verirken, irili ufakl\u0131 onlarca cihadist \u00f6rg\u00fctlerin diktat\u00f6rl\u00fck modelinin tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Baas diktat\u00f6r\u00fc y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ama \u015eu anda s\u00fcriyede b\u00fcy\u00fck bir bo\u015fluk vard\u0131r. Buda hayati d\u00fczeyde yap\u0131lacak ortak tart\u0131\u015fma\u00a0 ve siyasi sistem modeli ve demokratik, ekolojik, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc paradigman\u0131n ne denli \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00a0S\u00fcriye toplumu Ortado\u011fu\u2019nun \u00f6zeti gibidir. Burada geli\u015fecek model Ortado\u011fu \u00e7ap\u0131nda muhtemel s\u00fcre\u00e7lerini olumlu-olumsuz anlamda belirleyici d\u00fczeyde etkileyecektir.<\/span><\/p>\n

8 aral\u0131ktan sonra S\u00fcriye yeni bir d\u00f6nem geli\u015fmi\u015ftir. Baas rejim s\u00fcrecinde, devleti demokrasiye duyarl\u0131 k\u0131lma ve muhtemel \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7 tart\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00fcndemi farkl\u0131 olmu\u015ftu. \u015eimdi bamba\u015fka bir d\u00f6nemdir, yeni bir sistem aray\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrecidir, eski \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f ve talepler gibi g\u00fcndemler yerini t\u00fcm S\u00fcriyenin yeni siyasal ve toplumsal sistem modelinin komple tart\u0131\u015fmas\u0131na, kurulmas\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Tart\u0131\u015fma, \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131, siyasi model aray\u0131\u015flar\u0131 gibi g\u00fcndemler olu\u015ftururken\u00a0 ilkin bu fark\u0131 bilerek ve alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek tart\u0131\u015fmak gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hala rejim ve ulus-devlet i\u015f ba\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f gibi bir \u00f6n kabul vard\u0131r. Sanki her \u015fey olu\u015ftu-\u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc \u015fimdide haklar\u0131m\u0131z\u0131 isteyelim beklentisiyle yakla\u015fmak do\u011fru de\u011fildir. S\u00fcriye yi ihvanc\u0131, cihadist ve selefi denilen unsurlar\u0131n eline alt\u0131n tepsi sunulmu\u015ftur. Bu unsurlar\u0131n eline haz\u0131r\u00a0 alt\u0131n tepsi sunulsa da\u00a0 Suriye\u2019deki geli\u015fmeler onlar\u0131n\u00a0 tekelinde olan bir \u015fey de\u011fildir. Aksine halklar\u0131n direni\u015fiyle geli\u015fen devrim s\u00fcreci \u00e7al\u0131nmak istenmektedir. Halklar bu nedenle buna izin vermemelidir. Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcriyede yeni siyasal ve toplumsal sistem\u00a0 modelin rengini ve \u00f6z\u00fcn\u00fc verecek olan halklar ve onun kapsaml\u0131 m\u00fccadelesidir. Her \u015feyden \u00f6nce s\u00fcriye y\u00f6netim bi\u00e7imini \u015fekillendirme ve s\u00fcriye y\u00f6netimine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck iddiayla talip olma ad\u0131m\u0131n\u0131 kararl\u0131kla at\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

S\u00fcriyenin sosyolojik ve siyasal yap\u0131s\u0131na en uygun siyasal y\u00f6netim modeli, demokratik \u00f6zerklik ve federatif\u00a0 sisteme dayal\u0131 demokratik konfederal modeldir.\u00a0 S\u00fcriyenin \u00e7oklu yap\u0131s\u0131na en uygun model budur. Bu model en kritik ve kaosun yo\u011fun oldu\u011fu d\u00f6nemlerde s\u00fcriyenin kuzey ve do\u011fusunda uygulanarak t\u00fcm \u00e7ete ve T\u00fcrk sald\u0131r\u0131lar\u0131na ra\u011fmen b\u00f6lgenin en istikrarl\u0131 alan\u0131 olmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015far\u0131yla uygulanan ve toplumsal demokrasi bilinci kazanan Kuzey ve do\u011fu s\u00fcriye sistem model ve zihniyetini, t\u00fcm s\u00fcriye siyasal y\u00f6netim modeline ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u00a0 S\u00fcriyenin \u00e7oklu toplumuna \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek olan bu zihniyet ve paradigmad\u0131r. Ba\u015fta K\u00fcrt ve Arap halk\u0131 olmak \u00fczere, ermeni, S\u00fcryani, \u00c7erkezler, D\u00fcrziler,\u00a0 aleviler, Ezidiler, Ermeniler, Hristiyanlar, S\u00fcnniler\u00a0 T\u00fcrkmenler, farkl\u0131 inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcre sahip olanlar ve kad\u0131nlar\u0131n ortak demokratik k\u00fclt\u00fcr zihniyeti etraf\u0131nda birle\u015ferek bunu t\u00fcm Suriye\u2019ye yayma, demokrasi bah\u00e7esini kurma sorumluluklar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. T\u00fcm Suriye toplumuna y\u00f6nelmek ve \u00e7e\u015fitlili\u011fe hitap etmek paradigma etraf\u0131nda halklar\u0131 bulu\u015fturma imkan\u0131 do\u011fmu\u015ftur. Mevcut iktidar hevesiyle yan\u0131p tutu\u015fan cihadist, ihvanc\u0131 \u00e7izgi az\u0131nl\u0131ktad\u0131r ve y\u00f6netme kapasiteleri, kafa yap\u0131lar\u0131, toplum tahayy\u00fclleri ve vizyonlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yeni kaotik, \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir s\u00fcrece yol a\u00e7ma potansiyelleri vard\u0131r. Kald\u0131 ki ht\u015f \u015fu anda bakanl\u0131k d\u00fczeyine t<\/span>a\u015f\u0131nan, y\u00f6netim d\u00fczeyine ta\u015f\u0131nan elemanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u015fid art\u0131klar\u0131 olarak biliniyor ve ne tuhaft\u0131r bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu T\u00fcrk \u00fcniversitelerinde mezun olduklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bakanl\u0131k ve y\u00f6netime gelenlerin bir \u00e7o\u011fu T\u00fcrk, \u00d6zbek, \u00dcrd\u00fcn, \u00c7in, Uygur k\u00f6kenlidirler. Uluslararas\u0131 cihadist \u00f6rg\u00fct elemanlar\u0131 adeta devlete giydirmi\u015f durumdalar. G\u00f6z g\u00f6re, g\u00f6re bu yap\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylesi bir \u00f6rnek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Her kesin diline pelesenk olan \u2018s\u00fcriye yi Suriyeler y\u00f6netir\u2019 s\u00f6ylemi lafta kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fin \u00f6z\u00fc T\u00fcrk fa\u015fist iktidar\u0131n\u0131n nas\u0131l bir rol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131d\u0131r bunlar. Bunun \u00fczerine \u00f6nemle durulmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle demokratik \u00f6zerklik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 genel s\u00fcr<\/span>iye y\u00f6netimine ta\u015f\u0131man\u0131n zorunlulu\u011fu, aciliyeti ortadad\u0131r. Di\u011fer taraftan sava\u015f\u0131n en kritik a\u015famas\u0131nday\u0131z T\u00fcrk \u00fcniversitelerinde mezuniyet belgeleri alan kad\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n y\u00f6nelece\u011fi yer bellidir. Bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck direni\u015fe her anlamda haz\u0131r olmak gerekmektedir. Direni\u015fe haz\u0131rl\u0131k ve devrimci halk sava\u015f\u0131ndan en ufak bir geri ad\u0131m at\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Hem direnme sava\u015f\u0131 hem de s\u00fcriye yi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirecek demokratik konfederal proje m\u00fccadelesini birlikte\u00a0 y\u00fcr\u00fctmek gerekir. Dolays\u0131yla\u00a0 Demokratik \u00f6zerk alan bundan sonra s\u00fcriyenin demokratikle\u015ftirmesi i\u00e7in en temel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 motor konumunda oldu\u011fu kadar devletin y\u00f6netim bi\u00e7imine de bu anlay\u0131\u015f-bi\u00e7im ta\u015f\u0131nmal\u0131 ve bunun g\u00fcndemini, m\u00fccadelesi verilmelidir.<\/span><\/p>\n

S\u00fcriye ye en ger\u00e7ek\u00e7i siyasal sistem anlay\u0131\u015f\u0131 demokratik konfederal sistem modelidir. Kuzey ve do\u011fu s\u00fcriyede esas devrim s\u00fcrecinin 13 y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fck deneyim ve tecr\u00fcbeler yan\u0131nda, d\u00fcnyada geli\u015fen demokratik modelleride incelemeye alarak, s\u00fcriye \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde yeni bir model geli\u015ftirme imkan\u0131 do\u011fmu\u015ftur. Ayr\u0131ca d\u00fcnya y\u00f6netim modellerinde geli\u015fen, federatif, ayalet ve \u00f6zerklik sistemleri gibi deneyimlerinden de faydalanmak gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcriye de sosyolojik ve demografik yap\u0131s\u0131 hem co\u011frafik, hem Etnisite ve \u00e7o\u011fulcu inan\u00e7 yap\u0131s\u0131 gere\u011fi d\u00fcnya deneyimlerini de incelemeye de\u011ferli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6rne\u011fin, etnisitelerin \u00e7ok oldu\u011fu \u00fclkeler, Bel\u00e7ika, ispanya, kanada, Endonezya ve Bosna Hersek gibi yerler, federatif, \u00f6zerklik ve ayalet sistemleriyle y\u00f6netilmektedir. Co\u011frafik anlam\u0131nda federatif ve ayalet sistemlerinin co\u011frafik s\u0131n\u0131rlar\u0131 esas al\u0131narak\u00a0 geli\u015fen y\u00f6netim bi\u00e7imleri, Almanya, ABD, brezilya ve<\/span>Avusturya gibi \u00fclkelerdir. Etnik ve co\u011frafik b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde birle\u015ftirici, federatif, \u00f6zerklik ve ayalet sistemlerin geli\u015fti\u011fi \u00fclkeler, \u0130svi\u00e7re, ispanya, kanada, \u00e7in ve Hindistan devletleridir. Bu \u00fclkeler, etnik, inan\u00e7 ve co\u011frafik fakt\u00f6rleri dikkate alarak, daha kapsay\u0131c\u0131 y\u00f6netim modelleri sunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Burada anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan, federatif, \u00f6zerklik, ayalet ve yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015flar\u0131nda, co\u011frafik, Etnisite, inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcrel bile\u015fenlere dayal\u0131 farkl\u0131 modellerin deneyimleridir. Ayr\u0131ca bir \u00e7ok \u00fclkede, federasyon sistemi yan\u0131nda ayalet, ayalete dayal\u0131 sistemlerde ise, birka\u00e7 federe yap\u0131lar bulunmaktad\u0131r. Bunlar dikkat \u00e7ekicidir. Bu deneyim ve tecr\u00fcbeleri, demokratik konfedere anlay\u0131\u015f\u0131yla bulu\u015fturup, \u00f6zg\u00fcn bir demokratik s\u00fcriye konfederalizmi modeli geli\u015febilir. Bu model yeni Ortado\u011fu s\u00fcrecine de \u00f6nc\u00fcl\u00fck d\u00fczeyinde bir sinerji ve sistem \u00f6rne\u011fi olacakt\u0131r. Bu modeli uluslararas\u0131 topluma iyi anlat\u0131l\u0131rsa destekler al\u0131nabilir. Cihadist, ihvanc\u0131 ve selefi y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 yerine \u00f6nerece\u011fimiz model daha \u00e7ekici olabilir. Cihadist kafalar\u0131n bug\u00fcn varl\u0131k gerek\u00e7eleri bizim bu modeli kabul ettirmek i\u00e7in uygun bir imkan sunmaktad\u0131r. Cihadist ve radikal \u0130slam zihniyetiyle amans\u0131z m\u00fccadele kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l ki rojava, kuzey do\u011fu Suriye\u2019yi \u015fekillenmi\u015f ise, bug\u00fcnde ayn\u0131 zihniyetli\u00a0 varl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda kal\u0131c\u0131 anlamda demokratik konfederal model t\u00fcm s\u00fcriye y\u00f6netim modeline d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bug\u00fcn de\u011filse ne zaman? Bu bir hayal de\u011fildir dolay\u0131s\u0131yla ertelenemez ve \u015fimdidir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  HAKKI TEK\u0130N S\u00fcriyede 8 aral\u0131kla birlikte baas rejimi y\u0131k\u0131larak yeni bir d\u00f6nem ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0\u015eimdi ilk ad\u0131m olarak s\u00fcriyede i\u00e7 sava\u015f\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131p kapsaml\u0131 bir ate\u015fkes ile bu s\u00fcreci kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131n tesisi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 geli\u015ftikten sonra yeni s\u00fcriye devlet ve y\u00f6netim \u015fekli dolay\u0131s\u0131yla siyasal ve toplumsal rejiminin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda yap\u0131lacak …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45,1],"tags":[],"class_list":["post-1397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makale","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1397"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1401,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397\/revisions\/1401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}