{"id":1326,"date":"2024-08-12T10:13:04","date_gmt":"2024-08-12T10:13:04","guid":{"rendered":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/?p=1326"},"modified":"2024-08-12T10:13:04","modified_gmt":"2024-08-12T10:13:04","slug":"yeni-enerji-kaynaklari-ve-enerji-koridorlari-uzerinden-dunya-siyasetinin-dizayni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/yeni-enerji-kaynaklari-ve-enerji-koridorlari-uzerinden-dunya-siyasetinin-dizayni\/","title":{"rendered":"YEN\u0130 ENERJ\u0130 KAYNAKLARI VE ENERJ\u0130 KOR\u0130DORLARI \u00dcZER\u0130NDEN D\u00dcNYA S\u0130YASET\u0130N\u0130N D\u0130ZAYNI"},"content":{"rendered":"<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #008000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\"><b>YEN\u0130 ENERJ\u0130 KAYNAKLARI VE ENERJ\u0130 KOR\u0130DORLARI \u00dcZER\u0130NDEN D\u00dcNYA S\u0130YASET\u0130N\u0130N D\u0130ZAYNI<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n, teknolojik olarak de\u011fi\u015f<span lang=\"pt-PT\">im-d<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fc\u015f\u00fc<span lang=\"it-IT\">me u<\/span>\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemindeyiz. Siber g\u00fcvenlik, y\u00fcksek d\u00fczeyde ileti\u015fim d\u00fczeyi, yapay zeka s\u00fc<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">reci<\/span>, enerji nakli ile iklimle uyumlu enerjiye ge\u00e7i\u015f d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemini ya\u015famaktay\u0131z. Bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde bir \u00e7ok meslek, uzmanl\u0131<span lang=\"it-IT\">k dallar<\/span>\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri ve ili\u015fkilerin b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ya\u015fayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, uzmanl\u0131\u011fa dayal\u0131 bir \u00e7<span lang=\"nl-NL\">ok <\/span>\u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tasfiye olmas\u0131 ihtimal dahilindedir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak petrol\u00fcn bir s\u00fcre sonra temel ihtiya\u00e7 olarak g\u00fcndemden \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenmektedir. Petrol\u00fcn yerine yeni enerji kaynaklar\u0131 devreye girecektir. Do\u011fal enerji kaynaklar\u0131 yan\u0131nda uranyum, titanyum, kobalt, bak\u0131<span lang=\"da-DK\">r, al<\/span>\u00fcminyum, elmas, hidrojen, alt\u0131n vb. maddelere y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nelim olaca\u011f\u0131 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ylenebilir. Bu enerji kaynaklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alanlar da Afrika co\u011frafyas\u0131 olmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda bir \u00e7ok devletin Afrika co\u011frafyas\u0131na yerle\u015fmesi, g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmemesi yeni enerji ve de\u011ferli madenlerle ilgilidir. Rusya ve Ukrayna sava\u015f\u0131 nedeniyle ya\u015fanan enerji s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, iklimle uyumlu enerjiye ge\u00e7me y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nelimini h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u015eimdiden d\u00fcnya elektrik, dalga, g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar enerjisine dayal\u0131 devasa projelere gitme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7ine girmi\u015ftir. Elektrikli arabalar, u\u00e7u\u015f ara\u00e7lar\u0131, deniz alt\u0131-\u00fcst\u00fc teknik ve ara\u00e7lar, ba\u015fta mesleki i\u015f ve yaz\u0131l\u0131m teknolojisi olmak \u00fczere, yapay zeka robotlar\u0131, teknikleri, kamera sisteminin makro-mikro alanlarda kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131, bireyin her davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n denetim alt\u0131<span lang=\"it-IT\">na al<\/span>\u0131nmas\u0131 ve ileti\u015fim gibi alanlarda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 <span lang=\"nl-NL\">geli<\/span>\u015fmeler ya\u015fanmakta. Bundan dolay\u0131 eski kavramlarla, siyasi, askeri ve sosyal duru\u015flar\u0131n bu s\u00fcreci kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Toplumsal geli\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinde k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>m\u00fcr\u00fcn yerine petrol\u00fc<span lang=\"de-DE\">n ge<\/span>\u00e7i\u015fi, kol g\u00fcc\u00fcne dayal\u0131 \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 yerine sanayinin geli\u015fmesi yeni \u00e7a\u011f\u0131 beraberinde geli\u015ftirmi\u015ftir. Yukarda verdi\u011fimiz teknik-teknoloji ve enerji maddelerinin de\u011fi\u015fim <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rne\u011fi de, yeni bir \u00e7a\u011fa ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci olarak geli\u015fecektir. Zira kapitalist \u00fcretimde k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>m\u00fcr\u00fcn ana enerji birimi olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin kendine ait bir ulusal ve uluslararas\u0131 hiyerar\u015fi yaratt\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u0130ngiltere bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin hegemon g\u00fcc\u00fcyd\u00fc. K<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>m\u00fcr\u00fcn yerini petrol\u00fc<span lang=\"da-DK\">n ald<\/span>\u0131\u011f\u0131 d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde ise, ABD hegomonik g\u00fc\u00e7 olarak sahneye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnya siyasetinin petrol birimi temelinde kendine ait bir hiyerar\u015fisi s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z konusuydu ve bunun merkezinde ABD bulunmaktayd\u0131. \u015eimdi bu hiyerar\u015finin istenildi\u011fi gibi i\u015flemedi\u011f<span lang=\"it-IT\">i g<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu geli\u015fmelerden kaynakl\u0131, y<span lang=\"it-IT\">eni d<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde deh\u015f<span lang=\"fr-FR\">et d<\/span>\u00fczeyde ve \u00e7\u0131lg\u0131nca bir sava\u015f ortam\u0131 <span lang=\"nl-NL\">geli<\/span>\u015fmektedir. Ulus-devletler b\u00fct\u00e7elerinin \u00e7o\u011funu askeri ve buna ba\u011fl\u0131 tekni\u011fe kayd\u0131rm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00c7\u0131lg\u0131nca sava\u015f<span lang=\"pt-PT\">a do<\/span>\u011fru evrilen devlet politikalar\u0131, devlet akl\u0131n\u0131n dengesizle\u015fti\u011fi, n\u00fckleer tehditlerin g\u00fcnl\u00fck olarak dile geldi\u011fi, toplumlar\u0131nda daha fazla korumac\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurdu\u011fu, ticaret bariyerlerin art\u0131\u011f\u0131, ittifak sistemlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, kurumlar\u0131n, kurallar\u0131n ihlal edildi\u011fini g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rmekteyiz. Bu s\u00fcre\u00e7lerde, devletlerin ge\u00e7mi\u015fe dayanarak-tutunarak tehditleri kar\u015f\u0131lama y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fc<span lang=\"nl-NL\">nde e<\/span>\u011filimleri giderek artmaktad\u0131r. Muhafazakarl\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesinin temelinde bu tehdit, korku, g\u00fcvensizlik ve belirsizlik vard\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 alternatif sol siyasetin veya sistem kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rg\u00fctl\u00fc olmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu nedenle \u00e7\u0131lg\u0131nca geli\u015fen hegemonya sava\u015f\u0131n\u0131 durduracak, s\u0131n\u0131<span lang=\"nl-NL\">rland<\/span>\u0131racak bir g\u00fc\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 var olan tehlikeli durum deh\u015fetli bir s\u00fcrece do\u011fru evrilmektedir. Birinci ve \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015flar\u0131nda kapitalist hegemonyan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hakimiyet arzusunu Sovyetler Birli\u011fi s\u0131n\u0131rlamakta ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nlemekteydi. Bu yakla\u015f\u0131m toplumsal ba\u011flamda \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirmemi\u015f olsa da sava\u015f\u0131 ve s\u0131n\u0131rs\u0131z payla\u015f\u0131m arzusuna engel olu\u015fturmaktayd\u0131. R<span lang=\"nl-NL\">eel <\/span>Sosyalist sistemin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131yla birlikte geli\u015fen 3. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u00fcrecinde bu bo\u015flu\u011fu dolduracak engelleyici bir g\u00fc\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bundan kaynakl\u0131 ittifak sistemlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, t\u00fcm kurallar\u0131n ihlal edildi\u011fi, uluslaras\u0131 kurumlar\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde ya\u015fanan belirsizlik ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fcs\u00fczl\u00fck, payla\u015f\u0131m d\u00fczeyinin hangi ortak noktalarda olaca\u011f\u0131, uluslaras\u0131 siyasi rejimin hangi renge b\u00fcr\u00fc<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">nece<\/span>\u011fi ve d\u00fcnya siyasal sisteminin yeni hegomonik g\u00fc\u00e7 yada g\u00fc\u00e7lerinin kim-kimler olaca\u011f\u0131n\u0131 belirsiz k\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u00fcrecin \u00e7ok y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nl\u00fc olmas\u0131 ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zellikle bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin belirsiz bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nem olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 siyasi analizlerin <span lang=\"fr-FR\">de g<\/span>\u00fcn\u00fcbirlik de\u011fi\u015febilece\u011fini <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rmek gerekir. Geli\u015fen bu durumun payla\u015f\u0131m ve enerji kaynaklar\u0131na hakimiyet sava\u015f\u0131 oldu\u011fu ku\u015fku g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>t\u00fcrmez bir durumdur. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131nda teknolojik geli\u015fmeler, yeni enerji kaynaklar\u0131 ve enerji-ticaret rotalar\u0131n\u0131n belirleyici olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fc\u00e7lerin birbirlerine kar\u015f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 hamlelerin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcnde enerji ve ticaret tekelinin kimin hakimiyetinde geli\u015f<span lang=\"it-IT\">ece<\/span>\u011fi bulunmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7<span lang=\"fr-FR\">te en <\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli zeminleri, deniz, kara ve hava sahas\u0131ndaki hakimiyetlerdir. Daha basit bir dille bu s\u00fcre\u00e7 araziyi pahal\u0131ya pazarlama d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemidir. Siyasi rejimlerin k\u0131r\u0131lmas\u0131ndan tutal\u0131m, \u00e7\u0131kara dayal\u0131 yeni ittifak anlay\u0131\u015flar\u0131, vekalet sava\u015flar\u0131, yeni kural ve form\u00fcl <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ne s\u00fcrme s\u00fcre\u00e7lerinin geli\u015fmesine kadar <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli bir b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>l\u00fcm\u00fc bu husus temelinde geli\u015fmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Sanayi devriminden bu yana enerji kaynaklar\u0131na sahip olabilmek i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya bir yar\u0131\u015f ba\u015flam\u0131\u015f bu yar\u0131\u015f bir \u00e7ok sava\u015fa sebep olmu\u015ftur. Ge\u00e7mi\u015fte<span lang=\"fr-FR\"> de s<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>m\u00fcrge anlay\u0131\u015f\u0131na dayanan payla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere geli\u015fen sava\u015flar\u0131n, krizlerin \u00e7o\u011funun, do\u011frudan veya arka plan\u0131nda, enerji kaynaklar\u0131na sahip olma veya enerjinin nakledildi\u011fi rotalar\u0131<span lang=\"de-DE\">n, g<\/span>\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu sonuca ula\u015fmak i\u00e7in enerjinin b\u00fcy\u00fcmedeki rol\u00fcn\u00fcn, enerji maddelerinin kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131n ve d\u00fcnya \u00fczerindeki miktar da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa bakmak yeterli olacakt\u0131r. Enerji maddelerinin \u00fcretim alanlar\u0131 ile t\u00fcketim yerleri aras\u0131ndaki jeopolitik durum, nakil hatlar\u0131 <span lang=\"da-DK\">ve en b<\/span>\u00fcy\u00fck enerji t\u00fcketim b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeleri \u00fczerinden do\u011fru bir tahlil yap\u0131l\u0131rsa, enerji madde tekeli i\u00e7in neden b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131n verildi\u011fi sonucu da ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Durum buysa yeni enerji rotalar\u0131 ve g\u00fczergahlar\u0131 \u015fu anda hangi d\u00fczeyde ve buna kar\u015f\u0131 i\u00e7 i\u00e7<span lang=\"de-DE\">e ge<\/span>\u00e7mi\u015f de\u011fi\u015f<span lang=\"nl-NL\">ken <\/span>\u00e7\u0131kar bloklar\u0131n\u0131n durumuna bakmal\u0131y\u0131z. B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi dahil bir \u00e7ok siyasal projenin temelinde enerji kaynaklar\u0131na sahip olmak, enerjinin nakledildi\u011fi rotalar\u0131<span lang=\"de-DE\">n, g<\/span>\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve sermayenin engelsiz dola\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r. Ortado\u011fu da bir \u00e7ok devletin yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sermayenin dola\u015f\u0131m\u0131na engel olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. Fakat sermaye <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcn\u00fc temsil edecek siyasal i\u015fbirlik\u00e7i rejimlerinin kurulamamas\u0131 nedeniyle, sermaye g\u00fcvenli\u011fini koruyacak bir taraftar olu\u015fturma s\u00fcrecinin tamamlana<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">mad<\/span>\u0131\u011f\u0131 g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. Di\u011fer taraftan enerji kaynaklar\u0131 ve g\u00fczergahlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Ba\u015fta M\u0131s\u0131r, Tunus, Libya, Irak, L\u00fcbnan, Suriye, Y<span lang=\"nl-NL\">emen, <\/span>\u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan yeni durum ve sava\u015flar\u0131n <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcnde de bu ger\u00e7eklik yatmaktad\u0131r. \u0130srail-Hamas, Azerbaycan-Ermenistan (Karaba\u011f) sava\u015flar\u0131 ve Zengezur tart\u0131\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131 direk bu durumla ba\u011flant\u0131l\u0131 <span lang=\"nl-NL\">geli<\/span>\u015fmelerdir. T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015fta Kuzeydo\u011fu Suriye, G\u00fcney ve Kuzey K\u00fc<span lang=\"pt-PT\">rdistan<\/span>\u2019a kar\u015f\u0131, soyk\u0131r\u0131m ve imha sava\u015f\u0131 direk bu geli\u015fmelerle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Rusya ve Ukrayna sava\u015f\u0131, \u00c7in\u2019i Tayvan \u00fczerinden \u00e7evreleme ve ablukaya alma stratejisinin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcnde payla\u015f\u0131m ve hegemon olma istemi bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Rusya\u2019n\u0131n petrol, do\u011falgaz enerji hatlar\u0131 tekelini k\u0131rmak i\u00e7in NATO, ABD, \u0130srail, Avrupa ve T\u00fcrkiye\u2019nin aray\u0131\u015f i\u00e7inde olduklar\u0131 biliniyor. Avrupa\u2019n\u0131n enerji alan\u0131nda Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. 2000\u2019li<span lang=\"es-ES-u-co-trad\"> y<\/span>\u0131llarda Rusya <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, Hindistan ve \u0130ran\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla Kuzey-G\u00fcney Enerji Koridoru antla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131n\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 ama ger\u00e7ekle\u015f<span lang=\"da-DK\">medi<\/span>\u011fi biliniyor. Ba\u015fta Rusya, \u0130ran, Suriye ve ilgili devletlerin Suriye \u00fczerinden Akdenize a\u00e7\u0131lan enerji koridor planlanmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015f<span lang=\"da-DK\">medi<\/span>\u011fi, Suriyenin bat\u0131 enerji politikas\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011f<span lang=\"it-IT\">i i<\/span>\u00e7in sava\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir iddia olarak dile gelmi\u015ftir. \u00c7in\u2019in ku\u015fak ve yol projesi, Latin Amerika, Afrika, Avrupa, Asya ve Ortado\u011fu olmak \u00fczere <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli merkezlere kanca atarak \u00e7arp\u0131c\u0131 projelerle sahneye girmesi enerji sava\u015flar\u0131n\u0131 k\u0131z\u0131\u015ft\u0131ran ad\u0131mlar olmu\u015ftur. Buna kar\u015f\u0131<span lang=\"it-IT\">, bat<\/span>\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler cephesi de G20\u2019<span lang=\"nl-NL\">de Afrika <\/span>Birli\u011fini de eklemleyerek Hindistan, Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomik koridoruyla cevap olmu\u015ftur. \u00c7in\u2019in Ortado\u011fu\u2019ya siyasi ve diplomatik y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ntemlerle a\u00e7\u0131l\u0131m yapmas\u0131 kar\u015f\u0131 hamle bi\u00e7iminde geli\u015fse de sonu\u00e7ta Ortado\u011fu, t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerin kesi\u015fti\u011fi ana nokta olmu\u015ftur. Her ne kadar d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde bu gerginlik sava\u015f hatta n\u00fckleer sava\u015f tehdidi d\u00fczeyine gelmi\u015f olsa da bu g\u00fc\u00e7lerin kesi\u015fti\u011fi ana g\u00fczergah Ortado\u011fu olmu\u015ftur. \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n Ortado\u011fu\u2019ya inmeleri bu ger\u00e7ekli\u011fi ifade etmektedir. Yak\u0131<span lang=\"de-DE\">n d<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde baz\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Ortado\u011fu\u2019dan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ylemleri ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmamaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\"><span lang=\"de-DE\">Di<\/span>\u011fer y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nden Afrika co\u011frafyas\u0131n\u0131n yeni enerji kaynaklar\u0131 deposu olarak yeni d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde konumu g\u00fc\u00e7lenecektir. Afrika k\u0131tas\u0131nda \u00e7ok ciddi bir rekabet sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zlemlenmektedir. \u0130laveten Hindistan, Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomik koridoru ve bir ku\u015fak bir yol projesini de i\u00e7ine ele alacak olursak, ba\u015fta Afrika, Hint okyanusu, Arabistan yar\u0131<span lang=\"pt-PT\">madas<\/span>\u0131, Asya ve Do\u011fu Akdeniz b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeleri, Ortado\u011fu b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgesi \u00fczerinden K\u0131br\u0131s, Yunanistan ve Avrupa\u2019ya varmas\u0131 i\u00e7in d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rt ana giri\u015fi bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ol>\n<li>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Hint okyanusundan Afrika\u2019n\u0131<span lang=\"nl-NL\">n do<\/span>\u011fu sahillerini takip ederek Babulmendep bo\u011faz\u0131yla K\u0131z\u0131ldeniz\u2019e giren ve S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan Akdeniz\u2019e ve oradan da Yunanistan-K\u0131br\u0131s ve Avrupa\u2019ya ula\u015fan hat.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Ayn\u0131 <span lang=\"de-DE\">hatt<\/span>\u0131 takip eden fakat aktarma olarak M\u0131s\u0131r-Gazze hatt\u0131 yani \u0130srail-Filistin \u00fczerinden Avrupa\u2019ya a\u00e7\u0131lan hat. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\"><span lang=\"nl-NL\">Afrika<\/span>\u2019n\u0131n g\u00fcneyi ve bat\u0131 sahillerini takiben Atlas okyanusuna ula\u015fan ve Avrupa\u2019n\u0131n bat\u0131 sahillerine veya Cebelitar\u0131k bo\u011faz\u0131ndan Akdeniz\u2019e girerek Avrupa\u2019n\u0131n g\u00fcney sahillerine ula\u015fan hat. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u00c7in&#8217;in Ku\u015fak ve Yol Giri\u015fimi&#8217;ne alternatif olarak olu\u015fturulan, Hindistan-Birle\u015fik Arap Emirlikleri-Suudi Arabistan-<span lang=\"de-DE\">\u00dc<\/span>rd\u00fcn-\u0130srail \u00fczerinden Avrupa\u2019ya y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nelecek olan IMEC (India-Middle East-Europe Corridor) hatt\u0131. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rt ana kap\u0131 stratejik konumdad\u0131r ve en \u00e7ok dikkat \u00e7eken alanlar olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bu g\u00fczergahlar\u0131n kesi\u015fti\u011fi ana nokta \u0130srail ve Filistin topraklar\u0131d\u0131r. \u0130srail ve Hamas sava\u015f\u0131n\u0131n \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin nedeninin enerji yol temizli\u011fi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Di\u011fer y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nden ABD ve \u0130ran g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fc\u015fmeleri, H\u00fcrm\u00fcz bo\u011faz\u0131 \u00fczerinden \u0130ran\u2019\u0131, Hindistan, Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomik koridoruna dahil etme tart\u0131\u015fmalar\u0131 vard\u0131r. \u0130ran devletini Rusya ve \u00c7in ekseninden \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ren bir plan\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor de\u011fildir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Dikkat edilirse ana g\u00fczergah hatlar\u0131 Ortado\u011fu ve do\u011fu Akdeniz b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeleri stratejik merkezler olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Ortado\u011fu\u2019nun enerji madde rezervlerini de stratejik ana kaynak deposu olarak ele almak gerekir. Bu ana rotalar\u0131n Ortado\u011fu ve K\u00fc<span lang=\"pt-PT\">rdistan<\/span>\u2019daki enerji kaynaklar\u0131n\u0131 da eklemleyerek ta\u015f\u0131malar\u0131 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z konusudur. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyayla ba\u011flant\u0131s\u0131 olan bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rt ana kap\u0131 ve k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri arazi de\u011feri en y\u00fcksek olan b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeler durumundad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Devam edelim, Afrika, Asya ve Ortado\u011fu b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgelerini birbirine ba\u011flayan Sina yar\u0131<span lang=\"pt-PT\">madas<\/span>\u0131 ve Filistin topraklar\u0131d\u0131r. Sina \u00e7\u00f6l\u00fc, Afrika k\u0131tas\u0131 ile Arap yar\u0131<span lang=\"pt-PT\">madas<\/span>\u0131 aras\u0131nda bir platodur. Co\u011frafik olarak Asya k\u0131tas\u0131na dahildir. Sina \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fc<span lang=\"nl-NL\">n do<\/span>\u011fusu, \u0130srail, M\u0131s\u0131r s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r. Bu topraklara hakim olan Akdeniz, Afrika ve k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rfeze hakim olur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu duruma g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>re Ana kap\u0131lar ve hatlara g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>re g\u00fczergahlar\u0131n kesi\u015fti\u011fi ana merkez olan do\u011fu Akdeniz limanlar\u0131 hangi devletlerden olu\u015fmaktad\u0131<span lang=\"zh-TW\">r.? T<\/span>\u00fcrkiye, Mersin \u0130skenderun liman\u0131, Suriye, Lazkiye Tarsus liman\u0131, \u0130srail Hayfa liman\u0131, Filistin, Gazze liman\u0131, L\u00fcbnan\u2019\u0131n Beyrut liman\u0131 ve K\u0131br\u0131<span lang=\"pt-PT\">s liman<\/span>\u0131 do\u011fu Akdeniz limanlar\u0131 olarak payla\u015f\u0131lmaktad\u0131rlar. \u015eu anda yeni liman g\u00fcvenlik antla\u015fmalar\u0131 bu nedenlerden dolay\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">ABD ve \u0130sraillin b\u00fcy\u00fck projesi, b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131n \u0130srail, Filistin-Gazze liman\u0131 \u00fczerinden enerji koridorunun kurulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck proje ve muhtelif di\u011fer projelerin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in geri kalan t\u00fcm limanlar pasif, edilgen konumda olup devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ba\u015fta Suriye, T\u00fcrkiye ve L\u00fcbnan limanlar\u0131 pasif konumunda olup devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmak istenmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu b\u00fcy\u00fck projeye g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>re, Suriye devleti, istikrars\u0131z, yoksul, sorunlu, etkisiz, g\u00fc\u00e7<span lang=\"de-DE\">ten d<\/span>\u00fc\u015fm\u00fc\u015f <span lang=\"fr-FR\">ve par<\/span>\u00e7al\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">L\u00fcbnan, ya i\u015fgal edilmi\u015f olmal\u0131 bu olmazsa y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>netimi de\u011fi\u015fmesi gerekmektedir. Ama her durumda mutlaka bu alana hakimiyet sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">M\u0131s\u0131r Sina yar\u0131<span lang=\"pt-PT\">madas<\/span>\u0131 veya Sina \u00e7\u00f6l\u00fc, <span lang=\"de-DE\">\u00dc<\/span>rd\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131 ayn\u0131 d\u00fczeyde ya M\u0131s\u0131rdan kopar\u0131lmal\u0131, ya bu anlay\u0131\u015fla ittifak kurulmal\u0131, yada mutlak bu b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"de-DE\">lge<\/span>nini kontrol alt\u0131<span lang=\"it-IT\">na al<\/span>\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">T\u00fcrkiye mevcut dengeli pozisyonundan dolay\u0131 g\u00fcvensiz olu\u015fu, s\u00fcrekli sistemin alt\u0131n\u0131 oymas\u0131, yanl\u0131\u015f yerde konumlanmas\u0131 ve i\u00e7 g\u00fcvenlik sorunlar\u0131ndan dolay\u0131, devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lan \u00fclkeler aras\u0131<span lang=\"pt-PT\">ndad<\/span>\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u0130srail ba\u015fbakan\u0131 Benyamin Netanyahu\u2019nun \u2018Ortado\u011fu\u2019yu de\u011fi\u015ftirece\u011fiz, Ortado\u011fu haritalar\u0131n\u0131 geri d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nmeyecek \u015fekilde de\u011fi\u015ftirece\u011f<span lang=\"it-IT\">iz<\/span>\u2019 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fc bu ger\u00e7ekli\u011fe dayanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u2018Hamas Gazze\u2019de Anadolu\u2019nun ileri hat savunuculu\u011funu yap\u0131yor, Anadolu\u2019yu savunuyor\u2019 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcn\u00fc de bu b\u00fcy\u00fck projeye kar\u015f\u0131 tutumunu ifade eden bir s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ylem olarak ele almak gerekir. Zira \u0130srail-Hamas sava\u015f\u0131n\u0131n bir yol temizli\u011fi olarak geli\u015ftirildi\u011fi tezi yan\u0131nda \u0130srail, Arap antla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131na kar\u015f\u0131 <span lang=\"nl-NL\">geli<\/span>\u015ftirilmi\u015f bir plan oldu\u011fu tezi de ciddi anlamda tart\u0131\u015fma konusudur. Sonu\u00e7ta \u0130srail-ABD politikas\u0131yla uyu\u015fan bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Geli\u015ftirilmek istenen bu b\u00fcy\u00fck projeye g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"fr-FR\">re T<\/span>\u00fcrkiye co\u011frafik anlamda stratejik konumundan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 ve b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeyi kar\u0131\u015ft\u0131rma maksad\u0131n\u0131<span lang=\"it-IT\">n alt<\/span>\u0131nda konumundan olma durumu vard\u0131r. Yeni d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde taktiksel olarak ismi ge\u00e7en devletlerle uzla\u015fma aray\u0131\u015f\u0131 olsa da g\u00fcvenirli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konumdad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u0130sraillin deh\u015f<span lang=\"fr-FR\">et d<\/span>\u00fczeyindeki katliam uygulamalar\u0131, projenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve Hamas\u2019\u0131n kesinlikle tasfiyesine dayanmas\u0131ndand\u0131r. T\u00fcrkiye bunun fark\u0131<span lang=\"pt-PT\">ndad<\/span>\u0131r t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle bu projeyi bo\u015fa \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. En son Rusya akl\u0131yla geli\u015f<span lang=\"de-DE\">en T<\/span>\u00fcrkiye Suriye yak\u0131nla\u015fma s\u00fcreci Suriye\u2019yi pasif, par\u00e7al\u0131 konumdan \u00e7\u0131kart\u0131<span lang=\"nl-NL\">p g<\/span>\u00fc\u00e7 ili\u015fki denklemine koyma planlamas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca zemini olu\u015fturulan \u0130srail ve Arap antla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Suriye devletini yak\u0131n markaja alma ve yeni cepheye dahil etme siyaseti yan\u0131nda ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 \u015fantaj siyaseti yapma ihtimali de vard\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Ayr\u0131ca T\u00fcrk ve K\u00fcrt sava\u015f\u0131n\u0131n bir \u00e7ok nedeni olsa <span lang=\"es-ES-u-co-trad\">da en <\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli gerek\u00e7esi de, Irak, Asya ve Avrupa\u2019y\u0131 bir birine ba\u011flayan ula\u015f\u0131m projesinin yol g\u00fcvenli\u011fini geli\u015ftirmek ve temizlemek oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. K\u00fc<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">rdistan co<\/span>\u011frafyas\u0131 hem enerji rotas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de enerji kaynak zenginli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli bir kesi\u015fme noktas\u0131d\u0131r. Bu alanda 50 y\u0131ll\u0131k sava\u015f s\u00fcreci enerji maddelerini arama bulmaya engel te\u015fkil etmesi kadar enerji madde g\u00fczergahlar\u0131 i\u00e7in de engel pozisyonunda oldu\u011funu belirtmek gerekir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">PKK\u2019nin hem enerji kaynak aray\u0131\u015flar\u0131 hem de enerji yollar\u0131 i\u00e7in engel pozisyonunda oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. PKK hareketi ba\u015fta NATO ve di\u011fer g\u00fc\u00e7lerin g\u00fcndeminde s\u00fcrekli tasfiye edilmesi gereken bir hareket olarak yer almaktad\u0131r. T\u00fcrk devletinin bu g\u00fc\u00e7lerden ald\u0131\u011f\u0131 destekle K\u00fcrt tasfiyesi i\u00e7in soyk\u0131r\u0131m ve imha politikas\u0131 y\u00fcr\u00fctmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla TC taraf\u0131ndan Kalk\u0131nma Projesi ad\u0131 alt\u0131nda hem enerji yol g\u00fczergah\u0131na kar\u015f\u0131 hem K\u00fcrt tasfiyesi i\u00e7in bir strateji i\u00e7ine girilmi\u015ftir. Hindistan, Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomi koridorunu bo\u015fa \u00e7\u0131kartmaya d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fck hamleler i\u00e7ine girilmi\u015ftir. Bir ta\u015fla iki ku\u015f vurma siyasetinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc <span lang=\"es-ES-u-co-trad\">ortadad<\/span>\u0131r. Hatta Irak\u2019la ortakla\u015f<span lang=\"it-IT\">ma <\/span>\u00fczerinden KDP\u2019nin tasfiyesi g\u00fcd\u00fcl\u00fcrken, KDP \u2019ye dayanarak PKK\u2019yi tasfiye etme planlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">T\u00fcrkiye\u2019nin denge siyasetinin enerji g\u00fczergahlar\u0131na da yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. Hangi hegonomik g\u00fcc\u00fcn kazanaca\u011f\u0131 belirsizli\u011fini korurken, Irak, Asya ve Avrupa\u2019y\u0131 bir birine ba\u011flayan Kalk\u0131nma Projesi, ileriki s\u00fcre\u00e7te hem bir yol ve ku\u015fak proje hem de Hindistan, Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomi koridoruna eklemlenecek bir proje olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">B\u00fcy\u00fck bir kaotik ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine ve \u00e7ok kutuplu bir a\u015famaya girmi\u015f bulunan d\u00fcnya durumu, devletleri bazen genel, bazen b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgesel ve bazen de yerel d\u00fczeyde ittifak anlay\u0131\u015flar\u0131na girmektedirler. ABD ve Rusya aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck kap\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda her iki devletle ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Ayn\u0131 devletler, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda s\u00fcper bir devlet olan \u00c7in ile stratejik ittifaklar kurarken yerel d\u00fczeyde de yeni blokla\u015fmalara <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nc\u00fcl\u00fck etme hamleleri yapmaktad\u0131rlar. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Merkezi d\u00fczeyde ABD, Rusya ve \u00c7in enerji g\u00fczergah projeleri aras\u0131nda k\u0131yas\u0131ya bir sava\u015f hali ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu projeler \u00fczerinden Ortado\u011fu \u00fclkelerine bir tercih dayat\u0131lmaktad\u0131r. Ya\u015fanan kaotik ara d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nem s\u00fcrecini a\u015fma planlar\u0131 son enerji koridor durumlar\u0131 netle\u015ftikten sonra h\u0131zlanacakt\u0131r. Ya ku\u015fak yol yada Hindistan-Ortado\u011fu ve Avrupa ekonomi koridoru devletleri tercihe zorlamaktad\u0131r. Arap devletleri, T\u00fcrkiye ve \u0130ran ciddi bir tercihle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. Daha <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nce \u0130srail ve k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rfez devletleri Abraham antla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131yla bu b\u00fcy\u00fck proje i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zemin yakalam\u0131\u015flard\u0131. Bu zemine en \u00e7ok kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan T\u00fcrkiye ve \u0130ran olmu\u015ftu. \u0130srail ve Hamas sava\u015f\u0131yla bu antla\u015fma zeminine ara verildi denilebilir. Fakat \u0130srail ve Arap antla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131n\u0131n devam edece\u011f<span lang=\"it-IT\">i g<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. Arap ve \u0130srail \u00e7eli\u015fkisinden en \u00e7ok faydalanan \u0130ran ve T\u00fcrkiye olmu\u015ftur. Arap ve \u0130srail yak\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte Araplar i\u00e7in \u0130ran ve T\u00fcrkiye tehlikesi <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc her iki devlette hegemonya pe\u015findedirler. \u0130<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">ran <\/span>Safavi imparatorluk projesi ve Osmanl\u0131 imparatorluk projeleri Araplar\u0131<span lang=\"nl-NL\">n en <\/span>\u00e7ok korktu\u011fu durumdur. Bunun i\u00e7in \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 ABD projesi olarak geli\u015fen Araplar\u0131n, \u0130srail\u2019le yak\u0131nla\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131 yak\u0131<span lang=\"de-DE\">n d<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde daha da <span lang=\"nl-NL\">geli<\/span>\u015fecektir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Ortado\u011fu alan\u0131nda bu kaotik d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"fr-FR\">neme<\/span>\u00e7<span lang=\"nl-NL\">te rol <\/span>\u00fcstlenebilecek devletlerin b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131<span lang=\"fr-FR\">n, rol<\/span>\u00fcn\u00fc hakk\u0131yla yerine getirebilmesi temelinde aray\u0131\u015flar s\u00fcrmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla kendilerine uygun, jeopolitik oyunda <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ne \u00e7\u0131kabilecek devletler kendilerini <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nc\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fc\u015ft\u00fcrme stratejisini uygulamaktad\u0131rlar. Ortaya koydu\u011fumuz Ortado\u011fu\u2019ya a\u00e7\u0131lan d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rt ana kap\u0131n\u0131<span lang=\"nl-NL\">n hem ge<\/span>\u00e7i\u015f g\u00fczergah\u0131 hem de enerji rezervleriyle en iddial\u0131 devletleri k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rfez devletleri olarak <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n Arap \u0130srail antla\u015fma aray\u0131\u015f\u0131 ve dayatmalar\u0131n\u0131 k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkelerinin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>neminin artmas\u0131na ba\u011flamak gerekmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu makalenin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemli bir tart\u0131\u015fma konusu teknik-teknoloji ve enerji maddelerin de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinin, yeni bir \u00e7a\u011fa ge\u00e7i\u015f d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemi olmas\u0131d\u0131r. Nas\u0131l ki k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>m\u00fcr\u00fcn yerine petrol\u00fc<span lang=\"de-DE\">n ge<\/span>\u00e7i\u015fi ulusal ve uluslararas\u0131 bir hiyerar\u015fiyi yaratm\u0131\u015f <span lang=\"it-IT\">ise, petrol<\/span>\u00fcn yerine iklimle uyumlu enerjiye ge\u00e7i\u015f d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemi ve yeni enerji madde aray\u0131\u015flar\u0131yla, b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgesel ve uluslaras\u0131 yeni bir hiyerar\u015finin geli\u015f<span lang=\"it-IT\">ece<\/span>\u011fini <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rmek gerekir. Bu \u00fclkeler i\u00e7in jeopolitik bir s\u00fcrecin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u0130\u015fte k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri i\u00e7inde bu aray\u0131\u015f onlar\u0131 akt<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r olmaya yol a\u00e7acak k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>kl\u00fc de\u011fi\u015fimlerin merkezi yapmaktad\u0131r. Deyim yerindeyse, k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri i\u00e7in araziyi pahal\u0131ya pazarlayacaklar\u0131 bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>neme girilmi\u015ftir. K<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri, fosil yak\u0131tlar\u0131n\u0131n ana enerji kayna\u011f\u0131 olmayaca\u011f\u0131 bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>neme ge\u00e7ilece\u011finin kayg\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu nedenle k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri yeni d\u00fcnyayla uyumlu hatta s\u0131\u00e7ramal\u0131 bir s\u00fcreci ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r. K<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri, petrole dayal\u0131 ekonomiden uzakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rne\u011fin Suudi Arabistan\u2019da toplam de\u011feri 819 milyar dolar olan 5 bin 200 den fazla proje uygulama a\u015famas\u0131<span lang=\"pt-PT\">ndad<\/span>\u0131r. K<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri -ba\u015fta Suudi Arabistan- Petrol d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrebilir bir ekonomi \u00e7er\u00e7evesinde, ABD, \u0130ngiltere, Hindistan ve \u00c7in gibi bir \u00e7<span lang=\"nl-NL\">ok <\/span>\u00fclkeyle ortak projeler i\u00e7in uzun vadeli antla\u015fmalara gitmektedir. Bunun i\u00e7in petrol sat\u0131\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmay\u0131, Turizm, sa\u011fl\u0131k, teknoloji, spor, e\u011fitim gibi alanlara yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 \u00e7ekmeyi ama\u00e7lamaktalar. Bir \u00e7ok k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkesinde olu\u015fturulan dev kent projeleri yeni d\u00fcnyayla uyumlu bir s\u00fc<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">rece <\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nc\u00fcl\u00fck ettiklerinin kan\u0131t\u0131 durumundad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u00d6rne\u011fin post modern teknoKENT NEOM, Suudi Arabistan\u2019\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131nda, K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda in\u015fa edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. 500 milyar dolarl\u0131k dev bir \u015fehir projesidir. 9 milyon ki\u015finin ya\u015fayaca\u011f\u0131 petrol yerine iklimle uyumlu temiz enerjinin kullan\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Yapay zeka metodolojisiyle beslenecek olan kent, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir olarak geli\u015fme g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>sterecektir. Benzer \u00e7er\u00e7<span lang=\"da-DK\">evede, <\/span>Diriyah k\u00fclt\u00fc<span lang=\"da-DK\">r ba<\/span>\u015fkenti, Qiddiya e\u011flence merkezi, Amaala sa\u011fl\u0131k ya\u015fam ortam\u0131 olarak hizmet verecek ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de ise 90 adal\u0131 l\u00fcks turizm merkezi kurulacakt\u0131r. Di\u011fer k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri i\u00e7inde bu de\u011fi\u015fim s\u00fcrmektedir. K<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri i\u00e7in bu sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ve politik de\u011fi\u015fimler ku\u015fkusuz k\u00fclt\u00fcrel ve dini tepkileri de beraberinde getirecektir. Bu konuda tecr\u00fcbeli olan k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri, tepkileri d\u0131\u015fa kayd\u0131rmada ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Bir \u00e7ok cihadist eleman ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rg\u00fct\u00fc Suriye, T\u00fcrkiye, Filistin, Afrika, Afganistan ve Pakistan\u2019<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">a y<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nlendirmi\u015flerdir. Bu temelde Cihadist <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rg\u00fctlere milyarlarca dolar para ak\u0131tmaktan \u00e7ekinmemi\u015flerdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u00d6zcesi \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en geli\u015fmi\u015f devletleri k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri olmaktad\u0131r. Co\u011frafik olarak k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez co<\/span>\u011frafyas\u0131 d\u00fcnyayla ba\u011f kuran stratejik bir b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgedir. Afrika ve Asyay\u0131 bir birine ba\u011flayan bu co\u011frafyad\u0131r. \u00d6zelikle Afrika\u2019n\u0131n yeni enerji maddelerine yatakl\u0131k yapmas\u0131, burada ortaya \u00e7\u0131kan enerji maddelerinin k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fczerinden Avrupa\u2019ya varmas\u0131 \u00f6nemlerini art\u0131rmaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm \u015firketleri yeni yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fcn\u00fc k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkelerine vermi\u015flerdir. Bu kaotik d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde en g\u00fcvenilir ve istikrarl\u0131 \u00fclkeleri k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rfez devletleri olmu\u015ftur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">T\u00fcrk fa\u015fist devletinin \u2018K\u00fcrtler faydalanmas\u0131n\u2019 ad\u0131 alt\u0131nda geli\u015fen t\u00fcm kirli politikalar\u0131, Ortado\u011fu b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgesinde geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu kirli ittifak ve sava\u015f konsepti nedeniyle sonu\u00e7ta T\u00fcrkiye\u2019nin kaybetmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk fa\u015fist siyasetinin K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca tutumu T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n kaybetmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015ftirdi\u011f<span lang=\"it-IT\">i d<\/span>\u00fc\u015fmanca politikalar nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fczy\u0131ld\u0131r ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131<span lang=\"it-IT\"> co<\/span>\u011frafi misyon elinden al\u0131nacakt\u0131r. De\u011fi\u015f<span lang=\"nl-NL\">en d<\/span>\u00fcnyada T\u00fcrkiye co\u011frafik anlamda vazge\u00e7ilmez bir \u00fclke olarak ele al\u0131nmayacakt\u0131r. Ba\u015fta \u0130srail olmak \u00fczere, k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"pt-PT\">rfez <\/span>\u00fclkeleri ve bir \u00e7ok devlet bunun fark\u0131<span lang=\"pt-PT\">ndad<\/span>\u0131r. \u0130srail bunun i\u00e7in kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini garantiye almak \u00fczere Filistin\u2019in b\u00fct\u00fc<span lang=\"it-IT\">n co<\/span>\u011frafyas\u0131na hakim olmak istemektedir. G\u00fcc\u00fc yeter ise, L\u00fcbnan ve Sina \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fc de denetim alt\u0131na almak isteyecektir. Bunlar\u0131 yapamaz ise, en az\u0131ndan kontrol alt\u0131na almak isteyecektir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">\u0130srail devleti nas\u0131l ki imparatorluk s\u00fcrecinde Avrupa k\u0131tas\u0131nda kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in kavimcili\u011fe dayal\u0131, ulus-devlet projesini geli\u015ftirip, her kavmin ulus-devlet s\u00fcrecine <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n ayak olmu\u015f<span lang=\"it-IT\">sa <\/span>-ki bu b\u00fcy\u00fck k\u0131y\u0131m ve y\u0131k\u0131mlara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131- yeni d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131, gelece\u011fe ta\u015f\u0131y\u0131p garantiye almas\u0131 i\u00e7in s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z konusu olan bu b\u00fcy\u00fck projenin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak yeni d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>neme <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nc\u00fcl\u00fck etmek isteyecektir. G<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan katliamlar serisine devam etmesi ortaya koydu\u011fu b\u00fcy\u00fck hedefle ilgilidir. Fakat \u0130srail devletinin kendini garantiye almas\u0131 i\u00e7in y\u0131k\u0131m ve k\u0131y\u0131m \u00fczerinden bunu ba\u015faramayaca\u011f\u0131n\u0131 ancak b\u00fcy\u00fck bir bar\u0131\u015f \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden d\u00fcnyaya bar\u0131\u015f getirerek kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 <span lang=\"it-IT\">garanti alt<\/span>\u0131na alabilece\u011fini belirtmek gerekir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Ortaya koydu\u011fumuz dev projelerin durumu, ak\u0131beti ve genel tan\u0131mlanan tabloya g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>re s\u00fcrece daha yak\u0131ndan bakmakta yarar vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck projelerin ilerlemesi ve yeni d\u00fczenin oturtulmas\u0131 gerekmektedir. Bu projeleri hem d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda hem de b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"da-DK\">lge <\/span>\u00e7ap\u0131nda engelleyen temel g\u00fc\u00e7ler oldu\u011fu bilinmektedir. Bat\u0131l\u0131 hegomonik g\u00fc\u00e7lerin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nceliklerine g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>re belirledi\u011fi uluslararas\u0131 d\u00fczene devletler d\u00fczeyinde ciddi meydan okumalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Yeni ortaya \u00e7\u0131kan akt<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rler, mevcut payla\u015f\u0131mdan daha fazla pay kapmak isterken, ba\u015fta ABD ve bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler buna \u015fiddetle kar\u015f\u0131d\u0131rlar. Bu g\u00fc\u00e7lerin varl\u0131\u011f\u0131 <span lang=\"pt-PT\">sistem i<\/span>\u00e7i hegomonik sava\u015f bi\u00e7iminde s\u00fcrmektedir. Bu ger\u00e7eklik yan\u0131nda <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zelikle Ortado\u011fu b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgesinde tam olmazsa da sistem kar\u015f\u0131tlar\u0131 olarak konumlanan radikal hareketler bulunmaktad\u0131r. B<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgede <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclen b\u00fcy\u00fck projeleri engelleyen ba\u015fta radikal cihadist hareketler ve radikal \u015eia hareketleri gibi hareketler bu proje <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>n\u00fcnde engeldirler ve \u015fiddetle tasfiye edilmeleri ve ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Radikal cihadist ve \u015eii hareketlerin s\u0131n\u0131fsal, zihinsel ve toplumsal zemini, desteklenme durumlar\u0131, sistem kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 konumunu tart\u0131\u015fmal\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc engel PKK hareketi olmaktad\u0131r. PKK hareketini sistem kar\u015f\u0131t\u0131 konumu ve geli\u015ftirdi\u011fi alternatif demokratik modernite sistemiyle her bak\u0131mdan bunlardan ay\u0131rmak gerekir. Fakat bu \u00fc\u00e7 olu\u015fumun yeni d\u00fcnya d\u00fczeni ba\u011flam\u0131nda kesinlikle ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve engel olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca bu \u00fc\u00e7 olu\u015fuma kar\u015f\u0131 ne t\u00fcr katliam yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n bunlar\u0131 ortadan kald\u0131rma y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ntemleri kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnya sessiz kalacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni d\u00fcnya d\u00fczeni \u00f6nc\u00fcleri bunlar\u0131 engel g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fcrken, PKK hareketi i\u00e7in ise, hem yeni d\u00fcnya d\u00fczeni hem de stat\u00fckocu g\u00fc\u00e7ler engel olarak g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rmektedirler.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Filistin\u2019<span lang=\"it-IT\">de Gazze deh<\/span>\u015feti bunun ifadesidir. T\u00fcrkiye\u2019de Kuzey K\u00fc<span lang=\"pt-PT\">rdistan<\/span>\u2019da cereyan eden <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>netim s\u00fcrecinde kentlerin yok edilmesi, insanlar\u0131n bodrumlarda diri diri yak\u0131lmas\u0131 ve d\u00fcnyadan ses \u00e7\u0131kmamas\u0131 bununla ilgilidir. G\u00fcney K\u00fc<span lang=\"pt-PT\">rdistan<\/span>\u2019da kimyasal silah dahil her t\u00fcrl\u00fc silah ve tekni\u011fin kullan\u0131lmas\u0131 PKK ve g\u00fcney halk\u0131<span lang=\"it-IT\">na reva g<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclen durum bununla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Rojava\u2019da ba\u015fta Afrin, Serekani, Gresipi ve di\u011fer kentlerde uygulanan 21 y\u00fczy\u0131l soyk\u0131r\u0131m modelleri buna <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rnektir. Arap Bahar\u0131 olarak ifade edilen s\u00fcre\u00e7te ortaya \u00e7\u0131kan kent y\u0131k\u0131l\u0131\u015flar\u0131, g\u00f6\u00e7 ve katliamlar bunun ifadesidir. Bu \u00fc\u00e7 engele kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ntem mubah say\u0131lacakt\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 engel ba\u015fta \u2018<span lang=\"it-IT\">iti ite k<\/span>\u0131rd\u0131rma\u2019 politikas\u0131 yan\u0131nda ya tasfiye edilecek ya g\u00fc\u00e7<span lang=\"de-DE\">ten d<\/span>\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp pasif konuma getirilecekler yada teslim olmaya zorlanacaklard\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu b\u00fcy\u00fck projelerin ve d\u00fczenin oturtulmas\u0131 bu geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak ilerleyecektir. Radikal cihadist hareketlerin alternatifi \u2018Il\u0131ml\u0131 \u0130slam\u2019 \u00e7izgisiydi. Hegomonik g\u00fc\u00e7ler bu projeyi denediler ba\u015faramad\u0131lar. \u015eii radikal hareketlerin alternatifleri Irak \u00fczerinden <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Hala bir geli\u015fmenin olmay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle bir ba\u015far\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f de\u011fildir. PKK alternatifi olarak g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclen KDP yerel ve mahalli olmas\u0131 nedeniyle b<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>lgeyi kapsayacak bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir ama bu se\u00e7ene\u011fin zorlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fclmektedir. Bunun i\u00e7in PKK\u2019yi de\u011fi\u015fik y<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ntemlerle sisteme entegre etme planlar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Ortado\u011fu\u2019da engel pozisyonunda olan bu g\u00fc\u00e7lerin durumlar\u0131 hakk\u0131nda de\u011ferlendirme yapmak ba\u015fka yaz\u0131lar\u0131n konusu olmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Sonu\u00e7 olarak, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemi sosyolog ve siyaset bilimcileri bir kaos s\u00fcreci olarak tan\u0131mlad\u0131lar ve bu kaos s\u00fcrecinin y\u0131llarca s\u00fc<span lang=\"it-IT\">rece<\/span>\u011fi tahmin edilmektedir. Bu kaos s\u00fcrecinin neye do\u011fru evrilece\u011fi ve hangi tarz bir d\u00fczenin kurulaca\u011f\u0131 tam kestirilememektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin temel karakteristik <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zelikleri, belirsizlik, g\u00fcvensizlik ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fcs\u00fcz bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nem olarak geli\u015fmektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\"><span lang=\"it-IT\">Antonia <\/span>Gramsci\u2019ye atfedilen \u2018 Eski d\u00fcnya <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>l\u00fcyor, yeni d\u00fcnya do\u011fmak i\u00e7in m\u00fccadele ediyor, \u015fimdi canavarlar zaman\u0131\u2019 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fc bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin ruhunu ifade ediyor. Bu s\u00fcreci tahlil etmenin en \u00e7arp\u0131c\u0131 s<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z\u00fc bu olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc eski d\u00fcnyan\u0131n g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin, kurumlar\u0131n\u0131n, sistemlerinin hatta ayd\u0131nlanma s\u00fcrecini temsil edildi\u011f<span lang=\"it-IT\">i d<\/span>\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerinin, normlar\u0131n\u0131n <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ld\u00fc\u011f\u00fc, ama k\u00fcresel d\u00fcnya siyasetinde yeni ili\u015fkilerin, yani siyasal rejimin hen\u00fcz kurulmad\u0131\u011f\u0131, k\u00fcresel \u2018<span lang=\"pt-PT\">ara d<\/span><span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nem\u2019 denilen bir s\u00fcre\u00e7teyiz. Dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nem makro ve mikro iktidar g\u00fc\u00e7lerinin hukuk, demokrasi, insan haklar\u0131, s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi ve mevcut bulunan normlar\u0131 tan\u0131madan, kendi gizli ajandalar\u0131 i\u00e7in ba\u015fta katliam olmak \u00fczere, toplum k\u0131r\u0131m, do\u011fa k\u0131r\u0131m, kad\u0131n k\u0131r\u0131m ve kent-k<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span><span lang=\"es-ES-u-co-trad\">y y<\/span>\u0131k\u0131m politikas\u0131 g\u00fctt\u00fcklerine tan\u0131k oluyoruz. \u00d6yleki bu ara d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde geli\u015ftirilen sald\u0131rgan politikalar n\u00fckleer tehdit \u00fczerinden \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. G\u00fc\u00e7 ili\u015fki ve dengesinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemde belirsizlik, g\u00fcvensizlik ve <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fcs\u00fczl\u00fck s\u00fc<span lang=\"es-ES-u-co-trad\">reci<\/span>ni tetikleyen \u015feyin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>z olarak yeni sistem ve kurumlar\u0131n olu\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve sistemin yap\u0131sal kriz i\u00e7inde olmas\u0131na ba\u011flayabiliriz. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">K\u00fcreselle\u015fmenin var olu\u015fsal sorunlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc, sistemin yap\u0131sal sorunlar\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r. Mevcut kurumlarla bu sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek yap\u0131sal <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zelikleri i\u00e7inde ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Belirsizlik kavram\u0131n\u0131n temelinde bu ger\u00e7eklik yatmaktad\u0131r. Bu d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin en belirgin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>zelli\u011fi, sistem yap\u0131sall\u0131\u011f\u0131n\u0131n kriz i\u00e7inde olmas\u0131 ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra kurulan d\u00fcnya d\u00fczeninin bek\u00e7ili\u011fini yapan ABD\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck krizdir. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra d\u00fcnya d\u00fczeninin ayd\u0131nlanma s\u00fcreciyle birlikte geli\u015fen fikir ve sistemin ABD \u015fahs\u0131nda temsil edilmesiydi. Bu s\u00fcre\u00e7te bu modelin a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, hegemon hiyerar\u015fisinde birinci, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc akt<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>rlerin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fanmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\">Bu yaz\u0131da hegomonik sava\u015f\u0131n enerji koridorlar\u0131, yeni ticaret rotalar\u0131 ve sermayenin engelsiz dola\u015f\u0131m\u0131 \u00fczerinden siyasal analize gitme tart\u0131\u015f<span lang=\"pt-PT\">mas<\/span>\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcre\u00e7 belirsizlik s\u00fcrecidir ve do\u011fru bir siyasi analiz <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ng<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>r\u00fcs\u00fc yapmak olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bunun i\u00e7in payla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde olan do\u011frudan veya arka plan\u0131nda enerji kaynaklar\u0131na sahip olma veya enerjinin nakledildi\u011f<span lang=\"it-IT\">i g<\/span>\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc, yine sermaye sisteminin engelsiz dola\u015f\u0131m\u0131 esast\u0131r. Siyasi analizlere bu temel \u00fczerinden gidilmi\u015ftir. Hem teknik teknolojik de\u011fi\u015fim, hem de enerji kaynaklar\u0131ndaki de\u011fi\u015fim nedeniyle yeni bir d<span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>nemin ba\u015f<span lang=\"nl-NL\">lang<\/span>\u0131c\u0131nda oldu\u011fumuz belirtilebilir. Antonio Gramsci \u2019nin deyimiyle \u2018eskinin <span lang=\"sv-SE\">\u00f6<\/span>ld\u00fc\u011f\u00fc yeninin ba\u015f<span lang=\"nl-NL\">lang<\/span>\u0131\u00e7 \u00e7a\u011f\u0131nday\u0131z.\u2019<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000000;\"> <span style=\"font-family: Calibri, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"en-US\"><b>Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi, Siyaset Komisyonu.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 ENERJ\u0130 KAYNAKLARI VE ENERJ\u0130 KOR\u0130DORLARI \u00dcZER\u0130NDEN D\u00dcNYA S\u0130YASET\u0130N\u0130N D\u0130ZAYNI Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n, teknolojik olarak de\u011fi\u015fim-d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemindeyiz. Siber g\u00fcvenlik, y\u00fcksek d\u00fczeyde ileti\u015fim d\u00fczeyi, yapay zeka s\u00fcreci, enerji nakli ile iklimle uyumlu enerjiye ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemini ya\u015famaktay\u0131z. Bu d\u00f6nemde bir \u00e7ok meslek, uzmanl\u0131k dallar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri ve ili\u015fkilerin b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ya\u015fayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, uzmanl\u0131\u011fa dayal\u0131 bir \u00e7ok &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1203,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40,39],"tags":[],"class_list":["post-1326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset","category-base"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1326"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1329,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions\/1329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanistencivaki.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}